CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN VÀ NHÂN DÂN CẦN NÂNG CAO NHẬN THỨC, TRÁCH NHIỆM VỀ AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.

Khi bàn về thuật ngữ “an ninh phi truyền thống” các nhà nghiên cứu đã có nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này. Liên hợp quốc cho rằng an ninh phi truyền thống diễn ra trên 7 lĩnh vực: kinh tế, chính trị, sức khỏe, môi trường, con người, xã hội, văn hóa. Có thể hiểu an ninh phi truyền thống không phải là an ninh trên lĩnh vực cụ thể mà là an ninh trên các lĩnh vực, nó tác động, ảnh hưởng tiêu cực đến các lĩnh vực của đời sống xã hội và thậm chí đe dọa đến sự tồn vong của con người ở mỗi dân tộc, quốc gia, khu vực hoặc trên phạm vi toàn thế giới. 

Đại hội XIII (tháng 02-2021) khẳng định, nhất quán về nội dung an ninh phi truyền thống đó là “Những vấn đề toàn cầu như: bảo vệ hòa bình, an ninh con người, thiên tai, dịch bệnh, an ninh xã hội và an ninh phi truyền thống, nhất là an ninh mạng, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường”. Như vậy an ninh phi truyền thống liên quan và ảnh hưởng trực tiếp đến các vấn đề về kinh tế, văn hóa xã hội và an ninh, quốc phòng. 

Đối với lĩnh vực kinh tế, an ninh phi truyền thống tác động tiêu cực, làm cho nền kinh tế nước suy thoái, chậm phát triển, lạng phát tăng, giá cả biến động, gây ra những hậu quả nguy hiểm, khó lường. Biến đổi khí hậu có tác động to lớn nền kinh tế đất nước, là nguyên nhân gây ra các trận bão, lũ, sạt ỡ đất lớn, phá hoại các công trình giao thông, công trình xã hội, hoa màu, cơ sở sản xuất, làm ô nhiễm môi trường, dịch bệnh,… nhất là khu vực miền Trung nước ta thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, nắng nóng, hạn hán kéo, thiên tai lũ lụt thường xuyên diễn ra dẫn đến việc lao động sản xuất và đời sống của nhân dân ảnh hưởng rất lớn. Trong 2 năm vừa qua, tình hình dịch bệnh Covid - 19 đã tác động rất lớn đến nền kinh tế, làm cho đời sống nhân dân khó khăn, tăng trưởng kinh tế kém phát triển, giá cả hàng hóa đắt đỏ…. Nhà nước phải chi phí lớn về ngân sách để khắc phục những tình trạng trên.

Đối với lĩnh vực chính trị, an ninh phi truyền thống tác động, làm hạn chế hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành xã hội của Nhà nước và chính quyền địa phương trong việc tổ chức, triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế, xã hội. An ninh phi truyền thống còn gây ra tâm lý hoang mang, giao động, thiếu niềm tin đối với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước trong nhân dân. 

Về văn hóa - xã hội, dưới tác động của mặt trái kinh tế thị trường, nước ta phải chịu ảnh hưởng không nhỏ của những luồn văn hóa, lối sống đạo đức xấu độc, không lành mạnh du nhập từ nước ngoài vào. Trước tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư với các thiết bị kỹ thuật hiện đại, thông minh, hiện nay đang xuất hiện nhiều loại tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm rửa tiền, đường dây đánh bạc xuyên quốc gia … gây bất ổn về trật tự an toàn xã hội.

Đối với lĩnh vực quốc phòng - an ninh, từ những tác động của an ninh phi truyền thống đã ảnh hưởng rất lớn đến việc  tăng cường quốc phòng - an ninh, trực tiếp nhất là xây dựng, tổ chức lực lượng, thế trận, các công trình khu vực phòng thủ và các mặt bảo đảm cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Hiện nay, đang xuất hiện một loại tội phạm mới và rất nguy hiểm, đe dọa trực tiếp tới quốc phòng - an ninh, đó là: tội phạm công nghệ cao, tội phạm an ninh mạng.

2. Thực trạng nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân về an ninh phi truyền thống hiện nay

Về đại đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đã có nhận thức đúng đắn an ninh phi truyền thống. Cán bộ, đảng viên và nhân dân luôn có nhu cầu tiếp cận, tìm hiểu về các vấn đề về biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, dịch bệnh, thiên tai, lũ lụt, tình hình thế giới, khu vực, trong nước trên các kênh thông tin khác nhau để có cách nhìn khách quan, đa chiều về vấn đề này. Cán bộ, đảng viên và nhân dân đã từng bước nhận thức rõ về những luồng thông tin tiêu cực từ mạng Internet hay những luận điệu, quan điểm chống phá của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị trên không gian mạng và tham gia đấu tranh ngăn chặn những hành vi sai trái.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, một số cán bộ, đảng viên và nhân dân chưa biết khai thác và xử lý tốt thông tin tiếp nhận được qua các kênh thông tin về an ninh phi truyền thống. Có trường hợp còn tin tưởng vào những thông tin không chính thống, dẫn đến hiện tượng một số ít cán bộ, đảng viên và nhân dân vô tình tiếp tay, tuyên truyền cổ xúy theo những thông tin sai lệch của các thế lực thù địch về các vấn đề quân sự, quốc phòng, bão lũ, thiên tai, dịch bệnh. An ninh phi truyền thống là một lĩnh vực mới, do vật một số cán bộ, đảng viên làm công tác tuyên giáo chưa phát huy hết vai trò tích cực của mình trong giáo dục, tuyên truyền cho nhân dân tìm hiểu các vấn đề về an ninh phi truyền thống. Một số cán bộ, đảng viên chưa tích cực trong nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo để nâng cao trình độ, kiến thức, hiểu biết, thậm chí còn thiếu kiến thức về an ninh phi truyền thống.

Thực tiễn tại tỉnh Lạng Sơn, tỉnh miền núi, biên giới phía Đông Bắc của Tổ quốc, với diện tích tự nhiên 8.310 km2; đường biên giới dài 231,74 km tiếp giáp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc; có 10 huyện, 01 thành phố loại II, có 200 xã, phường, thị trấn và 1.658 thôn, tổ dân phố, là một tỉnh giàu bản sắc văn hóa dân tộc và đang phát triển năng động, mạnh mẽ. Tại một số cơ quan, đơn vị, cơ sở, nhận thức và tư duy của một số cán bộ, đảng viên và Nhân dân chưa thực sự sâu sắc và toàn diện về an ninh phi truyền thống đối với quốc phòng, an ninh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Một số vấn đề an ninh phi truyền thống cần quan tâm trên địa bàn tỉnh, điển hình như: về đời sống vật chất - tinh thần của nhân dân tại một số xã vùng sâu vùng xa còn khó khăn, mức sống còn thấp; tình trạng ô nhiễm nguồn nước ở một số nơi tại đô thị, do tác động của công nghiệp hóa và xả thải bừa bãi của một số nhà máy, cơ sở kinh doanh; tình hình tội phạm công nghệ cao gia tăng, diễn biến phức tạp, sử dụng không gian mạng tuyên truyền, chống phá Đảng, Nhà nước và khối đại đoàn kết toàn dân tộc;… là những tác nhân làm gia tăng các tác động tiêu cực từ các yếu tố an ninh phi truyền thống.

3. Giải pháp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân về an ninh phi truyền thống hiện nay

Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo tuyên truyền, không ngừng đổi mới về tư duy và nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về an ninh phi truyền thống: Đối với cán bộ làm công tác tuyên giáo tại địa phương trong quá trình giáo dục, tuyên truyền cần đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền an ninh phi truyền thống cho quần chúng nhân dân bằng các hình thức, phương pháp phong phú, bảo đảm đạt hiệu quả và chất lượng cao. Cần quán triệt tư tưởng và quan điểm của Đảng ta về quyền lợi, trách nhiệm của công dân trong phòng, chống tác động tiêu cực của thách thức an ninh phi truyền thống, bảo đảm phát triển bền vững. Giải quyết hài hoà, đúng đắn mối quan hệ tương tác giữa an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống  trong bối cảnh toàn cầu hoá và ứng phó với an ninh phi truyền thống một cách chủ động. Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân cần thống nhất về tính nguy hại nghiêm trọng đang tác động trên quy mô toàn thế giới của an ninh phi truyền thống như: khủng bố quốc tế, bất ổn chính trị - xã hội, tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, thiên tai, dịch bệnh, thiếu hụt tài nguyên, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và khủng hoảng tài chính.

Nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân về an ninh phi truyền thống: Trên cơ sở nhận thức sâu sắc quan điểm, chủ trương của Đảng về an ninh phi truyền thống, cán bộ, đảng viên và nhân dân cần phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong góp phần ngăn chặn tác động, ảnh hưởng tiêu cực của nó đến đất nước. Mỗi người dân cần xây dựng cho mình tư tưởng vững vàng, nắm chắc âm mưu thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, nhận thức rõ đối tượng, đối tác của Việt Nam không để kẻ xấu lôi kéo kích động. Chấp hành nghiêm pháp luật Nhà nước, có “sức đề kháng” ngăn ngừa từ xa đối với các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước. Nhân dân cần có ý thức tự phòng, chống các tác động từ mặt trái kinh tế thị trường và âm mưu, thủ đoạn trong “Diễn biến hòa bình” do các thế lực thù địch; nêu cao ý thức, trách nhiệm trong khi sử dụng Internet; không chụp ảnh, đăng tải các thông tin, hoạt động của các thế lực thù địch lên mạng xã hội;“nhận diện, kiểm soát, loại bỏ” được những thông tin xấu, độc trên không gian mạng; có hành động ứng xử phù hợp, nhằm giữ gìn, tôn vinh phẩm chất, hình ảnh cao đẹp của con người Việt Nam.

4. Kết luận

Kế thừa kinh nghiệm lịch sử của ông cha ta: “Dựng nước đi đôi với giữ nước”, “giữ nước từ khi nước chưa nguy”, trong tình hình mới hiện nay cần phải hết sức coi trọng và ứng phó có hiệu quả những vấn đề từ an ninh phi truyền thống. Cán bộ, đảng viên và nhân dân cần nhận thức sâu sắc về những tác động, ảnh hưởng tiêu cực của an ninh phi truyền thống trên các lĩnh vực. Từ đó, hãy là công dân có trách nhiệm trong ngăn chặn, đẩy lùi, loại bỏ những tác động tiêu cực đó, cùng xây dựng đất nước ta ngày càng “phát triển phồn vinh, nhân dân hạnh phúc”./.

Nguồn tin, ảnh: NMTùng - KL 

Bài viết có sử dụng một số tài liệu tham khảo: (1). Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb CTQG, Hà Nội (2). Đại tướng, GS. TS. Tô Lâm, 2021, Những điểm mới về An ninh quốc gia trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng, Nxb Sự thật,  Hà Nội. (3). Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2021, Giáo trình Giáo dục Quốc phòng và An ninh - Chương trình cao cấp lý luận chính trị, Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội.