Lễ hội Phố Ngầu phường Kỳ Lừa: Nét Đẹp Tâm Linh Và Gắn Kết Cộng Đồng Xứ Lạng

         Cứ mỗi độ xuân về, khi những cánh đào chuông bắt đầu phai sắc cũng là lúc người dân khối An Rinh II, phường Kỳ Lừa lại hân hoan chuẩn bị cho một ngày hội đặc biệt. Diễn ra vào ngày 13 tháng Giêng âm lịch hằng năm, Lễ hội Phố Ngầu tại Đình Phố Ngầu (hay còn gọi là Hội Háng Ngầu), phường Kỳ Lừa đã trở thành một điểm hẹn văn hóa không thể thiếu, nơi lưu giữ những giá trị tâm linh và tinh thần đoàn kết của người dân phường Kỳ Lừa.

          Đình Phố Ngầu tọa lạc tại khối An Rinh II, là nơi thờ tự các bậc tiền nhân có công khai phá và bảo vệ vùng đất này. Trong tâm thức của cư dân địa phương, ngôi đình không chỉ là một công trình kiến trúc cổ kính mà còn là "linh hồn" của phố, nơi chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử vùng biên viễn Kỳ Lừa.

Vào ngày 13 tháng Giêng, toàn bộ không gian đình được trang hoàng rực rỡ với cờ hội, hoa tươi và những mâm lễ vật thành kính, tạo nên một bầu không khí vừa trang nghiêm, vừa ấm cúng.

          Phần lễ tại Đình Phố Ngầu được tổ chức bài bản theo các nghi thức truyền thống. Đây là lúc người dân địa phương dâng lên những sản vật của quê hương để tạ ơn các vị thần linh, cảm ơn một năm cũ đã qua với nhiều bình an, Cầu mong một năm mới Bính Ngọ (2026) mưa thuận gió hòa, công việc kinh doanh tại phố chợ Kỳ Lừa được thuận buồm xuôi gió, nhà nhà ấm no.

          Tiếng trống hội vang lên giòn giã xen lẫn mùi nhang trầm lan tỏa tạo nên một không gian tâm linh thuần khiết, giúp con người rũ bỏ những lo toan của cuộc sống thường nhật để hướng về những giá trị thiện lương.

           Nếu phần lễ mang đến sự tĩnh lặng, trang trọng thì phần hội lại là sự bùng nổ của âm thanh và sắc màu. Lễ hội Phố Ngầu thực sự là một "bảo tàng sống" về văn hóa dân gian:

• Diễn xướng nghệ thuật: Không thể thiếu những làn điệu Then, Sli, Lượn ngọt ngào của người Tày, Nùng. Đây là dịp để các nghệ nhân và đội văn nghệ quần chúng giao lưu, đưa những câu hát cổ truyền đến gần hơn với thế hệ trẻ.

• Múa Sư tử: Những điệu múa sư tử uyển chuyển, mạnh mẽ mang theo ý nghĩa xua đuổi điều xấu, đón rước may mắn, luôn là hoạt động thu hút đông đảo trẻ em và du khách đứng xem chật kín sân đình.

• Trò chơi dân gian: Các trò chơi như đẩy gậy, kéo co, cờ tướng... không chỉ là hình thức giải trí mà còn là cách để rèn luyện sức khỏe và thắt chặt tình làng nghĩa xóm giữa các gia đình trong khối An Rinh II.

          Lễ hội Phố Ngầu không đơn thuần là một sự kiện tôn giáo. Nó mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, đây là ngày "hội ngộ". Những người con xa quê hay những hộ gia đình bận rộn cả năm đều dừng lại để cùng nhau chuẩn bị mâm cỗ, cùng ăn bữa cơm đoàn kết, chia sẻ chuyện vui buồn. Hình ảnh những đứa trẻ tung tăng trong bộ đồ chàm truyền thống đi lễ đình chính là cách bền vững nhất để "tre già măng mọc", giúp văn hóa bản địa không bị mai một trước dòng chảy của đô thị hóa.

            Khác với các lễ hội khác trên địa bàn tỉnh nói riêng, trên địa bàn toàn quốc nói chung, Đình Phố Ngầu nằm ngay tại Khối An Rinh II, phường Kỳ Lừa – "trái tim" kinh tế và du lịch của phường Kỳ Lừa, Du khách có thể dễ dàng kết hợp đi lễ đền Tả Phủ, mua sắm tại Chợ đêm Kỳ Lừa và dự hội Phố Ngầu chỉ trong một lộ trình di chuyển. Xây dựng tour "Một ngày làm cư dân phố cổ Kỳ Lừa", trong đó Lễ hội Phố Ngầu là điểm nhấn trải nghiệm văn hóa bản địa chân thực nhất, thay vì chỉ cưỡi ngựa xem hoa tại các điểm check-in công nghiệp. Trong bối cảnh du lịch hiện đại đang bão hòa bởi các show diễn dàn dựng, sự "mộc mạc" của hội Phố Ngầu là một tài sản vô giá. Những câu hát Then, Sli, Lượn tại đây không phải biểu diễn trên sân khấu lớn mà vang lên giữa sân đình, trong các gia đình, đây là âm thanh thực của đời sống. Múa sư tử mèo tại lễ hội là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Việc quảng bá hình ảnh những đội sư tử nhí và sư tử lão luyện biểu diễn tại không gian hẹp của phố cổ sẽ tạo ra những thước phim "viral" cực cao trên mạng xã hội kể về ý nghĩa của từng điệu múa, từng lời hát để du khách cảm thấy mình đang "thẩm thấu" văn hóa chứ không chỉ là người xem.

           Sau những biến động của xã hội, con người có xu hướng tìm về những giá trị nguyên bản và sự kết nối cộng đồng. Lễ hội Phố Ngầu đề cao sự gắn kết giữa các hộ gia đình (tình làng nghĩa xóm). Du khách khi tham gia sẽ cảm nhận được sự nồng hậu, hiếu khách của người dân An Rinh II, phường Kỳ Lừa. Nhấn mạnh vào thông điệp "tìm về sự ấm áp của tình người Xứ Lạng". Khuyến khích du khách cùng tham gia các trò chơi dân gian (đẩy gậy, kéo co) để xóa tan khoảng cách giữa khách và chủ.

          Ngày 13 tháng Giêng là thời điểm du khách bắt đầu đổ về Lạng Sơn để chuẩn bị cho hội lớn Kỳ Cùng - Tả Phủ (ngày 22 - 27 tháng Giêng). Phố Ngầu có thể đóng vai trò là "màn dạo đầu" hoàn hảo. Những mâm cỗ với lợn quay, khau nhục, phở chua... được chế biến bởi chính bàn tay những người dân bản địa có hương vị khác biệt hoàn toàn với nhà hàng. Tổ chức các buổi "ẩm thực" ngay tại lễ hội. Cho phép du khách trải nghiệm quy trình quay lợn bằng lá mắc mật hoặc gói bánh chưng đen. Đây chính là cách để du khách tiêu dùng tại chỗ và lan tỏa hình ảnh nhanh nhất.

           Lễ hội Phố Ngầu vào ngày 13 tháng Giêng chính là một mảnh ghép quan trọng tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu của phường Kỳ Lừa. Nếu bạn có dịp ghé thăm Xứ Lạng vào đầu năm Bính Ngọ 2026, đừng chỉ dừng lại ở những danh thắng lớn, hãy ghé thăm Đình Phố Ngầu tại khối An Rinh II để cảm nhận trọn vẹn hơi thở nồng hậu và chân chất của con người nơi đây.

Nguồn: QH.